روتابلاتور در آنژیوپلاستی عروق کرونر | درمان تنگی‌های شدید و کلسیفیه قلب در مشهد

باز کردن عروق قلبی که با روش معمولی باز نمی‌شوند

در بسیاری از بیماران، تنگی عروق قلب با روش‌های معمول آنژیوپلاستی مانند بالون و استنت به‌خوبی درمان می‌شود. اما در برخی موارد، پلاک‌های داخل رگ به‌قدری سخت، کلسیفیه و مقاوم هستند که بالون نمی‌تواند آن‌ها را باز کند یا استنت به‌درستی در محل مورد نظر باز نمی‌شود. در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های پیشرفته‌تری ضروری است. یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین این روش‌ها، روتابلاتور (Rotational Atherectomy) است.

دکتر سید محسن جهرمی مقدم، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ مداخلات پیشرفته قلب، این روش تخصصی را در مشهد برای بیماران دارای تنگی‌های پیچیده و کلسیفیه عروق کرونر انجام می‌دهند.

روتابلاتور چیست؟

روتابلاتور یک دستگاه تخصصی در آنژیوپلاستی قلب است که برای تراش دادن و کاهش حجم پلاک‌های سخت و آهکی داخل عروق کرونر استفاده می‌شود. این روش در بیمارانی کاربرد دارد که به علت رسوب شدید کلسیم در دیواره رگ، امکان باز کردن رگ با بالون معمولی یا کارگذاری مناسب استنت وجود ندارد.

در این تکنیک، از یک سَری بسیار کوچک با سطح پوشیده از ذرات بسیار ریز الماس استفاده می‌شود که با سرعت بسیار بالا می‌چرخد و پلاک سخت داخل رگ را به ذرات بسیار ریز تبدیل می‌کند. این کار باعث می‌شود مسیر رگ برای عبور بالون و باز شدن کامل استنت آماده شود.

چرا بعضی عروق قلب با روش معمولی باز نمی‌شوند؟

در برخی بیماران، خصوصاً افراد مسن، بیماران دیابتی، مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه و افرادی که سال‌ها درگیر آترواسکلروز بوده‌اند، پلاک‌های داخل عروق به مرور زمان دچار کلسیفیکاسیون شدید می‌شوند. این پلاک‌ها:

• بسیار سخت و مقاوم هستند

• در برابر باد شدن بالون مقاومت می‌کنند

• اجازه باز شدن کامل استنت را نمی‌دهند

• احتمال شکست درمان با آنژیوپلاستی معمولی را افزایش می‌دهند

• خطر تنگی مجدد یا لخته شدن استنت را بالا می‌برند

در چنین شرایطی، اگر بدون آماده‌سازی مناسب رگ اقدام به استنت‌گذاری شود، استنت ممکن است به‌طور کامل باز نشود و نتیجه درمان مطلوب نباشد. به همین دلیل، روتابلاتور به عنوان یک ابزار کمکی بسیار مهم استفاده می‌شود.

انجام آنژیوپلاستی به کمک دستگاه روتابلاتور یا مته الماس توسط دکتر سید محسن جهرمی مقدم

روتابلاتور چگونه عمل می‌کند؟

اساس عملکرد روتابلاتور بر پایه تراش مکانیکی پلاک‌های کلسیفیه است. این دستگاه دارای یک سَری کوچک چرخان به نام Burr است که با سرعتی در حدود 140 تا 180 هزار دور در دقیقه می‌چرخد.

مکانیسم عملکرد:

• سَری چرخان روی سیم راهنمای مخصوص وارد رگ می‌شود

• به محل تنگی و رسوبات آهکی می‌رسد

• پلاک سخت را به ذرات میکرونی بسیار ریز تبدیل می‌کند

• این ذرات کوچک توسط جریان خون از محل خارج می‌شوند

• مسیر رگ برای عبور بالون و استنت آماده می‌شود

نکته مهم این است که این دستگاه بیشتر روی بافت‌های سخت و کلسیفیه اثر می‌گذارد و بافت نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر رگ کمتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد. همین ویژگی باعث شده روتابلاتور یکی از روش‌های مؤثر و ایمن در ضایعات پیچیده کرونری باشد.

روتابلاتور در چه بیمارانی استفاده می‌شود؟

این روش برای همه بیماران نیاز نیست و معمولاً در موارد خاص و ضایعات پیچیده به‌کار می‌رود.

بیماران مناسب برای روتابلاتور:

• بیمارانی با تنگی شدید و کلسیفیه عروق کرونر

• افرادی که بالون از محل تنگی عبور نمی‌کند یا باد نمی‌شود

• بیمارانی که استنت به‌طور کامل باز نمی‌شود

• مبتلایان به کلسیفیکاسیون شدید در آنژیوگرافی یا تصویربرداری داخل عروقی

• افراد دارای ضایعات طولانی، سخت و مقاوم به درمان معمولی

• بیماران دیابتی با رسوبات آهکی گسترده

• سالمندان با عروق سفت و آهکی

• بیمارانی که قبلاً استنت‌گذاری شده‌اند ولی به علت کلسیم شدید، استنت دچار بازشدگی ناکامل شده است

مراحل انجام روتابلاتور چگونه است؟

روتابلاتور در اتاق کاتتریزاسیون قلب و در شرایط کاملاً کنترل‌شده انجام می‌شود. این روش معمولاً بخشی از فرایند آنژیوپلاستی پیشرفته است و قبل از استنت‌گذاری انجام می‌شود.

مراحل انجام:

1. ایجاد دسترسی عروقی

مانند آنژیوپلاستی معمولی، پزشک از طریق شریان مچ دست یا کشاله ران وارد سیستم عروقی می‌شود.

2. بررسی دقیق محل تنگی

با آنژیوگرافی و در موارد لازم با ابزارهای تصویربرداری داخل عروقی مانند IVUS یا OCT، شدت و میزان کلسیم ارزیابی می‌شود.

3. عبور سیم مخصوص

یک سیم راهنمای ویژه از محل تنگی عبور داده می‌شود تا دستگاه روتابلاتور روی آن حرکت کند.

4. انتخاب سَری مناسب

بسته به قطر رگ و نوع ضایعه، سَری با اندازه مناسب انتخاب می‌شود.

5. تراش پلاک کلسیفیه

سَری با سرعت بالا شروع به چرخش می‌کند و پزشک به‌آرامی و با کنترل دقیق آن را از روی پلاک عبور می‌دهد تا کلسیم تراشیده شود.

6. آماده‌سازی نهایی رگ

بعد از کاهش سختی پلاک، از بالون و سپس استنت استفاده می‌شود تا رگ به‌طور کامل باز و تثبیت شود.

فیلم کامل استفاده از دستگاه روتابلاتور یا مته الماس 

چرا از روتابلاتور استفاده می‌شود؟

هدف اصلی استفاده از روتابلاتور، آماده‌سازی صحیح عروق بسیار سخت برای استنت‌گذاری موفق است. در واقع، این دستگاه زمانی استفاده می‌شود که روش‌های معمول به تنهایی کافی نباشند.

مهم‌ترین دلایل استفاده:

• باز کردن ضایعاتی که با بالون معمولی قابل درمان نیستند

• کاهش خطر باز نشدن کامل استنت

• افزایش شانس موفقیت آنژیوپلاستی در ضایعات کلسیفیه

• کاهش احتمال عود تنگی

• جلوگیری از عوارض ناشی از استنت‌گذاری ناقص

• فراهم کردن درمان مؤثر در پیچیده‌ترین تنگی‌های کرونری

مزایای روتابلاتور

استفاده از روتابلاتور در بیماران منتخب می‌تواند تأثیر زیادی در کیفیت درمان داشته باشد.

مزایا:

• افزایش موفقیت در درمان تنگی‌های شدید و مقاوم

• امکان استنت‌گذاری در عروق بسیار کلسیفیه

• باز شدن بهتر و کامل‌تر استنت

• کاهش خطر تنگی مجدد

• کاهش نیاز به فشار بالای بالون

• کمک به درمان ضایعات پیچیده و مزمن

آیا روتابلاتور خطرناک است؟

روتابلاتور یک روش تخصصی و پیشرفته است که باید توسط پزشک باتجربه در مراکز مجهز انجام شود. مانند هر مداخله قلبی، این روش نیز می‌تواند با عوارض احتمالی همراه باشد، اما در دست متخصص مجرب و با انتخاب صحیح بیمار، معمولاً با ایمنی بالا انجام می‌شود.

عوارض احتمالی:

• کند شدن موقت جریان خون در رگ

• اسپاسم یا تحریک عروقی

• ایجاد ذرات ریز و میکروآمبولی

• آسیب به دیواره رگ در موارد نادر

• آریتمی موقت حین کار

• نیاز به مراقبت دقیق حین و بعد از عمل

به همین دلیل، تجربه پزشک در انجام این روش اهمیت بسیار زیادی دارد.

مراقبت‌های بعد از انجام روتابلاتور

پس از انجام این روش و استنت‌گذاری، مراقبت‌ها مشابه سایر آنژیوپلاستی‌ها است، اما به دلیل پیچیدگی ضایعه، پیگیری دقیق‌تر اهمیت بیشتری دارد.

توصیه‌های بعد از عمل:

• استراحت طبق نظر پزشک

• بررسی محل ورود کاتتر

• مصرف منظم داروهای ضدپلاکت

• کنترل فشار خون، قند خون و چربی خون

• ترک سیگار

• رعایت رژیم غذایی سالم قلبی

• مراجعه منظم برای پیگیری

تفاوت روتابلاتور با آنژیوپلاستی معمولی

روتابلاتور در مشهد

بیمارانی که دچار تنگی شدید، کلسیفیه و مقاوم عروق قلب هستند، نیاز به بررسی تخصصی توسط فوق تخصص مداخلات پیشرفته قلب دارند.

دکتر سید محسن جهرمی مقدم با تجربه در انجام روش‌های پیشرفته مداخله‌ای از جمله روتابلاتور در مشهد، امکان درمان بیماران با ضایعات کرونری پیچیده را فراهم کرده‌اند.

اگر در آنژیوگرافی یا آنژیوپلاستی قبلی به شما گفته شده که رگ قلبتان خیلی سفت، آهکی یا غیرقابل باز شدن با بالون معمولی است، ممکن است کاندید مناسبی برای این روش باشید.

نمونه رگ باز شده توسط دستگاه مته الماس توسط دکتر سید محسن جهرمی مقدم

سوالات متداول درباره روتابلاتور

1. روتابلاتور چیست؟

روتابلاتور یک دستگاه تخصصی برای تراش پلاک‌های بسیار سخت و کلسیفیه داخل عروق کرونر است تا مسیر رگ برای بالون و استنت آماده شود.

2. چرا بعضی بیماران به روتابلاتور نیاز دارند؟

چون در برخی بیماران، پلاک داخل رگ آنقدر سفت و آهکی است که بالون و استنت به تنهایی قادر به باز کردن کامل آن نیستند.

3. آیا روتابلاتور جایگزین استنت است؟

خیر. روتابلاتور معمولاً قبل از استنت‌گذاری استفاده می‌شود تا رگ برای قرارگیری صحیح استنت آماده شود.

4. آیا این روش دردناک است؟

معمولاً خیر. این روش در حین کاتتریزاسیون و تحت بی‌حسی موضعی و داروهای لازم انجام می‌شود و بیمار درد قابل توجهی احساس نمی‌کند.

5. روتابلاتور برای چه بیمارانی مناسب است؟

برای بیمارانی با تنگی شدید و کلسیفیه عروق کرونر، ضایعات مقاوم به بالون، استنت باز نشده، بیماران دیابتی، سالمندان و مبتلایان به بیماری مزمن کلیه.

6. آیا انجام روتابلاتور خطر دارد؟

مانند هر روش تهاجمی قلبی، عوارض احتمالی وجود دارد، اما در صورت انجام توسط پزشک باتجربه، این روش ایمن و بسیار مؤثر است.

7. بعد از روتابلاتور نیاز به استنت هست؟

در اکثر موارد بله. این روش برای آماده‌سازی رگ انجام می‌شود و سپس استنت‌گذاری انجام می‌شود.

8. تفاوت روتابلاتور با بالون معمولی چیست؟

بالون فقط رگ را باز می‌کند، اما روتابلاتور ابتدا پلاک سخت و آهکی را می‌تراشد تا امکان باز شدن مناسب رگ فراهم شود.

9. آیا روتابلاتور در مشهد انجام می‌شود؟

بله. دکتر سید محسن جهرمی مقدم این روش پیشرفته را در مشهد برای بیماران دارای ضایعات پیچیده کرونری انجام می‌دهند.

10. آیا همه بیماران قلبی به روتابلاتور نیاز دارند؟

خیر. این روش فقط برای موارد خاص و ضایعات شدید و کلسیفیه استفاده می‌شود.